درمان فلج بل (فلج عصب صورت) با فیزیوتراپی و حرکات اصلاحی

bel

برای اکثر افراد فلج بل یک عارضه‌ی موقتی است. علائم این عارضه معمولاً پس از گذشت چند هفته شروع به بهبودی کرده و در عرض 6 ماه بیماری درمان می‌شود. تعداد کمی از افراد در طول زندگی خود علائم فلج بل (فلج اعصاب صورت) را همراه خواهند داشت. در موارد نادر، این عارضه می‌تواند پس از درمان دوباره بازگردد.

در کلینیک طب فیزیکی و توان‌بخشی دکتر پورقاسمیان، تأکید ما بر روی تشخیص صحیح عارضه و انجام ورزش‌های مناسب و ماساژ برای درمان آن است. هر بیمار مبتلا به فلج صورت یک مورد جداگانه بوده و نحوه‌ی درمان او متفاوت است. بنابراین هیچ روش درمانی فیزیوتراپی خاصی وجود ندارد که بتوان در همه‌ی موارد از آن استفاده کرد. پس از بررسی توسط متخصصین ما، ورزش‌ها و ماساژهایی که بیشترین فایده را دارند به شما معرفی خواهند شد. جلسات فیزیوتراپی ما شامل ماساژ درمانی، ورزش‌ درمانی، الکتروتراپی و بیوفیدبک است که طبق زمان آزاد بیمار برنامه‌ریزی‌شده و نحوه‌ی انجام آن به شدت عارضه بستگی خواهد داشت تا بهترین نتایج از درمان حاصل شوند. جهت کسب اطلاعات بیشتر، مشاوره با متخصصین ما و یا رزرو نوبت می‌توانید از شماره تلفن 03132372301 استفاده نمایید.

علائم


علائم و نشانه‌های فلج بل (فلج صورت) به‌طور ناگهانی ظاهر شده و ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • شروع ناگهانی ضعف ملایم تا فلج کامل در یک طرف صورت، بروز در طول چند ساعت تا چند روز
  • افتادگی صورت و مشکل در ایجاد حالات مختلف چهره مانند بستن چشم‌ها و یا لبخند زدن
  • سرازیر شدن آب دهان
  • احساس درد در اطراف فک و یا پشت گوش در سمت آسیب‌دیده‌ی صورت
  • افزایش حساسیت نسبت به صدا در سمت آسیب‌دیده
  • سردرد
  • تضعیف حس چشایی
  • تغییر در میزان اشک و بزاق تولید شده

در موارد نادر، فلج بل می‌تواند اعصاب هر دو طرف صورت را درگیر کند.

علت‌ها و دلایل


bel1

اگر چه علت دقیق ایجاد فلج بل مشخص نیست، این عارضه معمولاً با یک عفونت ویروسی در ارتباط است. ویروس‌هایی که به فلج بل مربوط می‌باشند، ویروس‌هایی هستند که عارضه‌های زیر را ایجاد می‌کنند:

  • تب‌خال و هرپس تناسلی (هرپس سیمپلکس)
  • آبله‌مرغان و زونا (هرپس زوستر)
  • مونونوکلئوز (اپشتین بار)
  • عفونت‌های سیتومگالوویروس
  • بیماری‌های تنفسی (آدنوویروس)
  • سرخک آلمانی (روبلا)
  • اوریون (ویروس اوریون)
  • آنفلوانزا (آنفلوانزا B)
  • بیماری دست و پا و دهان (کوکساکی ویروس)

عوامل خطر


بیماری فلج صورت بیشتر در افراد زیر بروز پیدا می‌کند:

  • مادران باردار به‌خصوص در سه‌ماهه‌ی سوم بارداری و یا مادرانی که در هفته‌ی اول پس از زایمان به سر می‌برند.
  • افراد مبتلا به عفونت‌های فوقانی دستگاه تنفسی مانند آنفلوانزا و سرماخوردگی
  • افراد مبتلا به دیابت
  • افرادی که سابقه‌ی فامیلی حملات مکرر این بیماری را دارند.

عوارض


یک مورد معمولی فلج صورت در عرض یک ماه از بین می‌رود ولی بهبودی در موارد شدیدتر این بیماری که باعث فلج کامل شده‌اند سخت‌تر است. عوارض این بیماری ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • آسیب‌های جبران‌ناپذیر به عصب صورت
  • رشد دوباره‌ی رشته‌های عصبی در جهت اشتباه که باعث انقباض ناخواسته‌ی برخی عضلات به هنگام انقباض عضلات دیگر می‌شود، برای مثال زمانی که شما لبخند می‌زنید، ممکن است چشم در طرف آسیب‌دیده‌ی صورت بسته شود.
  • کوری جزئی یا کامل چشم که به دلیل بسته نشدن چشم در اثر خشکی بیش ‌از حد و خراشیده شدن قرنیه که محافظ شفاف روی چشم است ایجاد شده است.

تشخیص


فلج بل یا فلج عصب صورت هیچ آزمایش تشخیصی به خصوصی ندارد. پزشک به صورت شما نگاه کرده و از شما می‌خواهد تا عضلات صورت خود را با بستن چشم‌ها، بالا بردن ابروها، نشان دادن دندان‌ها و یا اخم کردن حرکت دهید. در صورتی‌که علت وجود علائم مشخص نباشد، ممکن است پزشک شما انجام آزمایشات دیگری را نیز تجویز کند ازجمله:

  • الکترومیوگرافی (نوار عضله) (EMG): این آزمایش می‌تواند وجود آسیب‌های عصبی را تشخیص داده و شدت آن را مشخص کند.
  • آزمایشات عکس‌برداری: اسکن MRI و یا سی تی اسکن می‌توانند علل دیگر وجود فشار بر روی عصب صورت مانند تومور و یا شکستگی جمجمه را مشخص کنند.

درمان فلج بل


اکثر افراد پس از گذشت دو تا سه هفته احساس بهبودی می‌کنند ولی رفع کامل فلج بلز ممکن است تا 9 ماه زمان ببرد. مدت‌زمان مورد نیاز برای بهبودی در هر فرد متفاوت بوده و به میزان آسیب عصبی بستگی دارد.

دارو درمانی

در اکثر موارد برای افراد مبتلا به فلج بل پردنیزون تجویز می‌شود. پردنیزون یک کورتیکواستروئید است که به‌ منظور کاهش التهاب و تورم در اعصاب و تسکین درد به کار می‌رود. برخی از پزشکان ترکیبی از پردنیزون و یک داروی ضد ویروس هرپس مانند آسیکلوویر یا والاسیکلوویر را تجویز می‌کنند که نوعی داروی خوراکی بوده و به ویروس هرپس حمله می‌کند. این داروها معمولاً به مدت 7 تا 10 روز مورد مصرف قرار می‌گیرند.

استفاده از گرمای مرطوب

گذاشتن یک حوله‌ی خیس شده در آب گرم بر روی صورت چند بار در روز می‌تواند به تسکین درد کمک کند.

فیزیوتراپی

عضلات فلج شده ممکن است تحلیل رفته و کوتاه شوند که این مشکل، عارضه‌هایی را به همراه خواهد داشت. در فیزیوتراپی به شما آموزش داده می‌شود که چگونه عضلات صورت خود را ماساژ داده و به آن‌ها تمرین دهید تا از ایجاد مجدد این بیماری جلوگیری شود.

تحریک الکتریکی

bel2

تحریک الکتریکی با جریان‌های متفاوت را می‌توان بر روی عضلات و اعصاب صورت استفاده کرد تا بدون آسیب رسیدن به بافت‌ها، دامنه‌ی حرکتی ایده آل حاصل شود.

لیزر درمانی

bel3

هر دو نوع لیزردرمانی کم‌توان و پرتوان می‌توانند برای درمان فلج بلز به کار گرفته شوند. لیزر درمانی کم‌توان می‌تواند عملکرد عصب‌های آسیب‌دیده را بازیابی کرده و همچنین از تخریب بیشتر آن‌ها جلوگیری کند.

بیوفیدبک

bel4

در روش بیوفیدبک به شما آموزش داده می‌شود تا از افکار خود برای کنترل بدن استفاده کنید. در این روش شما می‌توانید عضلات صورت خود را به شکل بهتری کنترل کنید.

تکنیک‌های آرامش‌بخشی

حفظ آرامش با استفاده از روش‌هایی چون یوگا می‌تواند تنش‌های عضلانی را کنار زده و درد مزمن را تسکین دهد.

ماساژ صورت

bel5

ماساژ درمانی باید به‌عنوان یک ابزار برای افزایش گردش خون و حفظ سلامتی بافت‌ها در منطقه‌ی آسیب‌دیده مورد استفاده قرار گیرد. ماساژدرمانی برای تحریک عضلات مبتلا به فلج صورت و همچنین برای جلوگیری از فیبروز و سفت شدن آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. علاوه بر این، ماساژ درمانی می‌تواند دامنه‌ی حرکتی عضلات را حفظ کند. همچنین می‌توان با کمک ماساژ، فعالیت دستگاه عصبی سمپاتیک را کاهش داده و در نتیجه میزان استرس را کم‌تر کرد. ماساژ برای درمان عارضه‌هایی مثل گرفتگی، درد و تورم  در اندام‌هایی چون گردن و شانه‌ها نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ورزش صورت

bel6

با اینکه انجام ورزش‌های صورت فواید زیادی دارد، باید بدانید که انجام ورزش‌های نامناسب و یا صحیح انجام ندادن ورزش‌ها می‌تواند منجر به ایجاد مشکلات بیشتری شود.

توجه شود که در مورد ورزش و ماساژ صورت مناسب برای فلج بل و جهت پیشگیری از آسیب‌های بیشتر به عضلات صورت، بهتر است به پزشک طب فیزیکی و توان‌بخشی مراجعه شود.

محافظت از چشم 

bel7

مراقبت از چشمی که قادر به بستن آن نیستید. استفاده از قطره‌های چشمی روان کننده در طول روز و یک کرم چشم در طول شب می‌تواند رطوبت چشم شما را حفظ کند. استفاده از عینک در طول روز و چشم‌بند در طول شب نیز از خراشیده شدن و ضربه خوردن چشم جلوگیری می‌کند.

مراقبت از دهان

مشکلات ایجاد شده در اثر فلج عصب صورت یا فلج بل می‌توانند باعث مشکلات طولانی‌مدت مربوط به دهان شوند. فلج صورت معمولاً منجر به ضعف عضلانی می‌شود که نحوه‌ی غذا خوردن، آشامیدن، حرف زدن و لبخند زدن فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. د رنتیجه، رعایت بهداشت دهان و دندان برای بیماران مبتلا به فلج بل و فلج عصب صورتی امری ضروری است.