فیزیوتراپی و مراقبت های پس از جراحی تعویض مفصل زانو

tavizmafsal

میانگین زمان  بستری در بیمارستان، پس از جراحی تعویض مفصل زانو به‌طورمعمول سه تا پنج روز است. بیمار در روز پس از جراحی، قادر به ایستادن و حرکت دادن مفصل زانوی خود خواهد بود. در ابتدا، شما می‌توانید با کمک میله‌های موازی راه بروید، و سپس یک وسیله کمکی مانند چوب زير بغل، واکر، یا عصا استفاده خواهد شد تا زمانی که زانو قادر به تحمل کامل وزن بدن شما باشد. پس از حدود شش هفته، اکثر بیماران با اندکی کمک قادر خواهند بود که به‌راحتی راه بروند. افرادی که تحت عمل جراحی تعویض مفصل زانو قرارگرفته‌اند، پس از بازیابی قدرت عضلانی از طريق فيزيوتراپی، می‌توانند بسیاری از فعالیت‌ها (به‌جز دویدن و پریدن) را از سر بگیرند.

توانبخشی‌ مناسب پس از عمل تعویض مفصل زانو نقشی حیاتی در بهبود بیمار دارد. با آغاز روند بهبودی پس از جراحی تعویض مفصل زانو، متخصصین ما در کلینیک طب فیزیکی و توان‌بخشی دکتر پورقاسمیان به بیمار کمک خواهند کرد تا حداکثر دامنه حرکتی را در کوتاه‌ترین زمان ممکن بازیابد. فیزیوتراپیست کمک می‌کند تا بیمار هر چه سریع‌تر فعالیت‌های خود را از سر بگیرد و زانویی بهتر از زانوی قبل داشته باشد.
متخصصین ما یک برنامه ورزشی و توان‌بخشی منظم برای شما برنامه‌ریزی می‌کنند که باعث تقویت عضلات ضعیف شده زانو می‌شود. موفقیت شما در توان‌بخشی تا حد زیادی به پايبندی شما به دنبال كردن برنامه ورزشی طراحی‌شده توسط درمانگران شما بستگی دارد. جهت کسب اطلاعات بیشتر، رزرو نوبت و مشاوره با متخصصین ما می‌توانید با شماره 03132372301 تماس حاصل فرمایید.

بلافاصله پس از عمل جراحی


پس از جراحی تعویض مفصل زانو، بیمار احتمالاً 2 تا 3 روز در بیمارستان بستری می‌شود. به اکثر بیماران گفته می‌شود که می‌توانند، در هنگام ایستادن، وزن خود را تا اندازه‌ای که باعث درد نشود، روی پای جراحی‌شده بیندازند. در طول زمان بستری، فیزیوتراپیست آموزش‌هایی را به بیمار ارائه می‌دهد. این آموزش‌ها عبارت‌اند از:

  • آموزش نحوه راه رفتن با واکر یا چوب زیر بغل
  • آموزش شیوه بالا رفتن و پایین آمدن از تخت یا صندلی
  • کمک به استمرار انجام تمرین‌های تقویت و انعطاف‌پذیری تعلیم داده‌شده به بیمار پیش از جراحی

بهبودی


 بیمار گاهی در این مرحله با یک چوب زیر بغل یا عصا راه می‌رود. فیزیوتراپیست تمرینات دامنه حرکتی، تمرینات گام‌به‌گام تقویت عضله، آموزش تعادل و آگاهی بدن، و فعالیت‌های دلخواه بیمار را متناسب با شرایط وی برنامه‌ریزی می‌کند.

تمرینات ورزشی منظم پس از جراحی تعويض مفصل زانو

در حالت مطلوب، شما باید پس از جراحی، به‌طور روزانه و هر روز دو تا سه مرتبه تمرينات ورزشی را انجام دهید. هر تمرين باید 10 بار انجام شود. در صورت عدم بروز درد و راحتی، هر هفته 5 بار به تعداد دفعات تکرار تمرینات اضافه کنید تا درنهایت به 20 تکرار برسید:

  • هفته اول: 10 تکرار
  •  دو هفته: 15 تکرار
  •  هفته سوم: 20 تکرار
    دستورات خاص ارائه‌شده توسط جراح، درمانگر يا پرستار را دنبال كنيد. برای راحتی بيشتر، تمرينات را در حالت خوابيده انجام دهيد. تخت شما يك مكان عالی برای انجام تمرينات است.
  • دایره‌ها و پمپ‌های مچ پا

tavizmafsal1

هر دو مچ پا را به‌طرف بالا به‌گونه‌ای خم کنید که نوک انگشتان پا به سمت خودتان باشد، سپس هر دو مچ را رو به پایین به شکلی خم کنید که این بار پنجه دور از شما باشد. ضمناً پا را در جهت عقربه‌های ساعت و خلاف آن در حالی بچرخانید که نوک پنجه رو به بالا باشد.

  • منقبض کردن ران (حرکت عضلات چهار سر )

tavizmafsal2

عضلات جلوی ران را با فشار دادن پشت زانو به تخت منقبض کنید. این حالت را 5 ثانیه حفظ کنید و سپس استراحت کنید. حرکت را با پای مخالف تکرار کنید.

  • لغزاندن پاشنه پا (خم کردن مفصل ران و زانو)

tavizmafsal3

مفصل ران و زانو را با لغزاندن پاشنه به سمت باسن خم کنید. پاشنه را از روی تخت بلند نکنید. پاشنه را به‌آرامی به حالت اول برگردانید.کاسه زانو را حین انجام حرکت رو به بالا نگه‌دارید. می‌توانید برای سرخوردن بهتر پاشنه ملحفه‌ای را روی تخت پهن کنید. حرکت را با پای مخالف تکرار کنید.

  • لغزاندن پا (چرخش رو به بیرون و چرخش روبه‌داخل)

tavizmafsal4

پای خود را به سمت بیرون در حالتی بلغزانید که کاسه زانو رو به بالا باشد. پا را به حالت اول برگردانید. برای سرخوردن راحت‌تر پا می‌توانید  ملحفه‌ای را روی تخت پهن کنید. حرکت را با پای مخالف تکرار کنید.

  • ضربه در حالت خوابیده (قوس کوتاه عضلات چهار سر)‌

tavizmafsal5

به پشت دراز بکشید و یک قوطی قهوه به وزن 1.5 کیلوگرم یا یک پتوی لوله شده را زیر زانو قرار دهید. زانو را صاف کنید. 5 ثانیه در این حالت بمانید. به آهستگی پا را پایین بگذارید و استراحت کنید. پشت زانو باید در تمام مدت تمرین روی قوطی یا پتو بماند. حرکت را با پای مخالف تکرار کنید.

  • بلند کردن پا به‌صورت صاف

tavizmafsal6

روی تخت دراز بکشید. یکی از پاها را در حالی‌که کف پا روی تخت قرار دارد، خم کنید. پای مخالف را با زانوی صاف ( در حدود 30 سانتی‌متر)‌ بالا ببرید. 5 ثانیه در این حالت بمانید. پا را به آهستگی پایین بیاورید و استراحت کنید. حرکت را با پای مخالف تکرار کنید.

  • خم کردن زانو (خم کردن زانو در حالت نشسته)

tavizmafsal7

روی صندلی بنشینید. تا حد امکان زانو را رو به عقب خم کنید. چند ثانیه در این حالت بمانید. به حالت اول برگردید و استراحت کنید. این حرکت را 5 بار انجام دهید.

  • کشش طولانی‌مدت زانو

tavizmafsal8

روی یک صندلی بنشینید. زانو را تا جایی‌که می‌توانید رو به عقب خم کنید. به‌منظور افزایش کشش، بدن را به سمت جلو بکشید. 30 تا 60 ثانیه در این حالت بمانید.

  • ضربه زدن در حالت نشسته (قوس بلند عضلات چهار سر)‌

tavizmafsal9

روی یک صندلی سفت بنشینید. پای خود را بلند کنید و زانو را تا حد ممکن صاف کنید. سعی کنید سطح زانوی خود را ثابت نگه‌دارید گویی که یک سینی را بر روی پای خود نگه‌داشته‌اید. 5 ثانیه در این حالت بمانید. سپس به آهستگی پا را پایین بیاورید و استراحت دهید. به حالت اول بازگردید و حرکت را با پای مخالف تکرار کنید.

  • کشش زانو در حالت صاف

tavizmafsal10

حرکت تقویت زانوی جراحی‌شده را  به مدت 10 دقیقه انجام دهید. روی یک صندلی سفت بنشینید و پاشنه پا را روی یک صندلی دیگر، یا یک چهارپایه، در مقابل‌ خود بگذارید. در این حالت باید کششی را در پشت زانو احساس کنید. به‌علاوه می‌توانید منقبض کردن ران را نیز در این حالت انجام دهید تا میزان کشش بیشتر شود.

  • آویزان کردن یا تاب دادن زانو

tavizmafsal12

روی تخت به‌گونه‌ای بنشینید که پا به زمین نرسد. اجازه دهید زانوها خم شوند. پای جراحی‌شده را به جلو و عقب تا جایی تاب دهید که احساس برگشت ملایمی داشته باشید. این حرکت را 2 تا 3 دقیقه انجام دهید.

حرکت غیر فعال مداوم پس از جراحی تعویض مفصل زانو

tavizmafsal13

سی پی ام، که حرکت غیر فعال مداوم نیز نامیده می‌شود، دستگاهی است که مفصل زانو را به‌آرامی خم و راست می‌کند. دستگاه سی پی ام به‌منظور خم کردن آرام زانو پس از عمل جراحی مورد استفاده قرار می‌گیرد. ایده اولیه این بود که سی پی ام حرکت و سایر عملکردهای زانو پس از جراحی تعویض مفصل زانو را بهبود بخشیده و  مشکل خشکی زانو را برطرف می‌کند. با قرار دادن زانو در این دستگاه بلافاصله پس از جراحی، از ایجاد  اسکار ممانعت شده و دغدغه خشکی زانو از بین می‌رود.

روش‌های مدیریت درد

اولتراسوند

tavizmafsal14

اولتراسوند از امواج صوتی با فرکانس بالا برای نفوذ به بافت سطحی و عمیق به‌منظور تسکین درد استفاده می‌کند، قابلیت کشش بافت را بهبود بخشیده، و گردش خون موضعی را افزایش می‌دهد. اولتراسوند می‌تواند اثرات حرارتی و غیرحرارتی ایجاد نماید، که بسته به موقعیت بیمار انتخاب می‌شود.


لیزر درمانی سطح پایین

tavizmafsal16

لیزردرمانی سطح پایین همراه با دیگر تکنیک‌های درمانی و تمرینات ورزشی در تسکین درد، نحوه عملکرد و فعالیت زانو پس از عمل تعویض مفصل زانو مؤثر است. فوتون‌های ساطع‌شده از  پرتو لیزر بهبود بافت را تسریع بخشیده و با ترمیم پارگی‌های ریز تاندونی به تحریک رشد سلول کمک می‌کند. بهبود در گردش خون و اکسیژن‌رسانی به بافت حاصل از درمان نه‌تنها موجب کاهش التهاب می‌گردد، بلکه قدرت تاندون را نیز افزایش می‌دهد.

تحریک الکتریکی عصب TENS

تحریک الکتریکی عصب یکی از برنامه‌های مدیریت درد است که به‌طور رایج پس از جراحی تعویض مفصل زانو و لگن مورد استفاده قرار می‌گیرد. این برنامه با بهره‌گیری از تحریک الکتریکی طراحی‌شده برای کمک به پیشگیری از ارسال سیگنال‌های درد به مغز، از ایجاد احساس درد ممانعت می‌کند.