لیزر تراپی ( کم توان و پر توان) و کاربرد آن در کاهش درد و درمان آسیب

لیزرتراپی (با توان کم یا بالا) یک روش درمانی تایید شده است که موفقیت خود را در کاهش درد و بهبود بافت‌های آسیب‌دیده اثبات کرده است. برای بهتر درک کارکرد لیزر درمانی، مقایسه آن با فتوسنتز مفید است. در فرایند رشد، گیاهان انرژی نور را به انرژی شیمیایی تبدیل می‌کنند. به طریقی مشابه، بدن شما از طریق لیزر، انرژی نور را به انرژی شیمیایی تبدیل می‌کند تا فرایند رشد و بهبود سلول‌ها در بدن شما را تسریع کند. لیزرتراپی یکی از ابزارهای قدرتمندی است که پزشکان برای کمک به بیماران خود در بازیابی حرکت استفاده می‌کنند – بدون خطر و عوارض جانبی مربوط به داروها، تزریق‌ها یا عمل جراحی. تعداد جلسات درمانی، هزینه و مزایای لیزرتراپی در فیزیوتراپی در ادامه مطلب توضیح داده شده است.

مزایای لیزرتراپی

لیزردرمانی  سبب تحریک مجموعه‌ای از تغییرات بیولوژیکی (زیستی) در بدن شده و در نهایت باعث کاهش درد و تسریع روند بهبودی می‌شود.

• افزایش سرعت‌ترمیم بافت و رشد سلولی: نور لیزر به بافت‌ها نفوذ کرده و سبب تسریع رشد و تکثیر سلولی می‌شود. نور لیزر، انرژی مورد استفاده سلول‌ها را افزایش داده و در نتیجه سلول می‌تواند مواد مغذی را سریع‌تر دریافت کرده و مواد زائد را دفع کند. در نتیجه سلول‌های تاندون‌ها، رباط‌ها و عضلات با سرعت بیشتری ترمیم می‌شوند.
• ترمیم سریع‌تر زخم: نور لیزر سبب تحریک تولید فیبروبلاست در بافت‌های آسیب‌دیده می‌شود (فیبروبلاست‌ها اجزای سازنده کلاژن هستند که درترمیم زخم مؤثر هستند). کلاژن در واقع پروتئین مورد نیاز جهت جایگزینی بافت قدیمی و ترمیم آسیب‌دیدگی بافت می‌باشد. در نتیجه لیزرتراپی درترمیم زخم‌های باز و سوختگی مؤثر است.
• کاهش میزان تشکیل بافت فیبری: لیزردرمانی سبب کاهش میزان تشکیل بافت اسکار پس از آسیب‌دیدگی ناشی از بریدگی، خراش، سوختگی یا جراحی می‌شود.
• کاهش التهاب: لیزرتراپی دارای تأثیر ضد التهابی است و سبب اتساع عروق و فعال‌سازی سیستم تخلیه لنف می‌شود. در نتیجه ورم ناشی از کبودی یا التهاب کاهش پیدا می‌کند.
• کاهش درد: لیزردرمانی از درد منتقل شده توسط سلول‌های عصبی جلوگیری می‌کند و سبب کاهش حساسیت عصبی می‌شود. همچنین در اثر کاهش التهاب، درد و ورم کمتری ایجاد خواهد شد. به علاوه لیزرتراپی سبب تولید مقادیر زیادی مواد شیمیایی ضد درد مانند اندورفین و انکفالین از مغز و غده فوق کلیوی می‌شود.
• بهبود فعالیت عروقی: نور لیزر سبب افزایش تشکیل مویرگ‌های جدید در بافت‌های آسیب‌دیده شده و در نتیجه باعث تسریع روند بهبودی، بسته شدن سریع زخم‌ها و کاهش ایجاد بافت اسکار می‌شود. بهبود فعالیت عروقی همچنین سبب افزایش سرعت تولید رگ‌های جدید و اتساع موقتی عروق (گشاد شدن رگ‌های خونی) می‌شود.
• افزایش سوخت و ساز بدن: لیزرتراپی سبب تولید آنزیم‌های خاصی می‌شود. این آنزیم‌ها در افزایش سوخت و ساز بدن مؤثر هستند.
• بهبود عملکرد اعصاب: بهبود آهسته عملکرد عصبی در بافت‌های آسیب‌دیده می‌تواند سبب بروز بی‌حسی و اختلال در عملکرد اندام‌های بدن شود. لیزرتراپی سبب تسریع روند ارتباط مجدد سلول‌های عصبی و بهبود فعالیت عضلانی می‌شود.
• تنظیم دستگاه ایمنی: لیزرتراپی با تحریک ایمونوگلوبین و لنفوسیت تأثیر مستقیمی بر وضعیت ایمنی بدن دارد. نور لیزر توسط کروموفور (آنزیم‌های مولکولی) جذب می‌شود. در این حالت آنزیم فلاوین مونو نوکلئوتید فعال شده و شروع به تولید آدنوزین تری فسفات (ATP) می‌کند. ATP منبع انرژی برای تمامی واکنش‌های شیمیایی در سلول‌ها می‌باشد.
• تحریک نقاط ماشه‌ای عضلات: لیزرتراپی سبب تحریک نقاط ماشه‌ای عضلات و افزایش جریان خون در دوک‌های عضلانی می‌شود. افزایش جریان خون باعث می‌شود تا خون و مواد مغذی از سلول‌های عضلات وارد دستگاه گردش خون بدن شوند.

لیزرتراپی برای چه افرادی مناسب است؟

متخصصین طب فیزیکی و یا فیزیوتراپیست‌ها در صورت داشتن یک و یا ترکیبی از عارضه‌های زیر، لیزرتراپی را برای درمان سریع‌تر مناسب می‌دانند و آن را برای بیمار تجویز و توصیه می‌کنند:

• تسکین درد (مانند درد شدید و مزمن کمر )، گردن‌درد ، درد ارتودنسی و درد شانه.
• التهاب مفصل و آرتریت روماتوئید
• سندرم گیرافتادگی شانه
• اختلال مفصل گیجگاهی فکی
• وزوز گوش
• بهبود زخم (شامل بهبود زخم‌های دیابتی و زخم‌های لثه)
• آسیب‌دیدگی بافت نرم
• درد پس از جراحی
• درد پاشنه
• سیاتیک
• سندرم تونل کارپال
• آسیب‌های عصبی
• پلانتار فاشئیت
• عفونت قارچی ناخن
• بیماری پای ورزشکاران
• آسیب‌دیدگی‌های اسکلتی- عضلانی (مانند آسیب‌های ورزشی یا شغلی و تصادفات)
• بیماری آرنج تنیس‌بازان
• پارگی تاندون یا رباط
• سرطان روده بزرگ
• فیبرومیالژیا
• بیماری لنف اِدم

انواع لیزرتراپی

لیزرتراپی به دو نوع کم‌توان و پرتوان دسته‌بندی شده است که هریک عملکرد نسبتاً متفاوتی دارند:

لیزر کم‌توان 

استفاده از انرژی حرارتی حداقل در لیزر کم‌توان به منظور بهبود زخم‌ها و آسیب‌دیدگی‌ها رایج است. در این روش، نور لیزر با عمق حدود 5 سانتی‌متر در پوست نفوذ می‌کند و توسط سلول‌ها جذب می‌شود. این جذب باعث افزایش فعالیت سلولی و تسریع در فرایند بهبود سلول‌های آسیب‌دیده می‌شود. در مقابل، در این روش از نور لیزر قوی استفاده نمی‌شود، بلکه از لیزر کم‌توان استفاده می‌شود که به کاهش درد و رفع ورم کمک می‌کند. لیزر کم‌توان به عنوان لیزر تحریک زیستی یا لیزردرمانی سرد نیز شناخته می‌شود.

لیزر پرتوان 

 لیزر پرتوان به میزان 100 تا 400 برابر قدرتمندتر از لیزر کم‌توان می‌باشد. این نوع لیزر تحت عنوان لیزر کلاس چهار دسته‌بندی شده و برای مقاصد درمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش لیزر در بافت‌های ملتهب نفوذ کرده و باعث ایجاد تغییر در سطح سلولی شده و سبب کاهش التهاب و تسریع روند بهبودی می‌شود.

در لیزر پرتوان مقادیر زیاد انرژی در مدت زمان کوتاه تولید می‌شود در حالی که دست یافتن به این مقدار انرژی توسط لیزر کم‌توان به زمان بیشتری نیاز دارد.

در این روش نور لیزر به شکل عمیق در سلول‌ها نفوذ کرده و سبب ایجاد مجموعه‌ای از واکنش‌ها شده و این واکنش‌ها باعث افزایش انرژی سلولی و افزایش سطح اکسیژن و رشد مجدد اعصاب و بافت‌های آسیب‌دیده می‌شوند. در نهایت لیزر پرتوان سبب بهبود و تقویت عملکرد سلول‌ها می‌شود.

آیا لیزردرمانی درد دارد؟

لیزردرمانی یک روش غیر تهاجمی است و باعث ایجاد درد نمی‌شود و نور لیزر بدون بروز عوارض جانبی در پوست نفوذ می‌کند. تنها در ناحیه تحت درمان حس گرما ایجاد خواهد شد.

در برخی از مواقع درد خفیفی در قسمت تحت درمان ایجاد می‌شود. هر گونه درد و ناراحتی معمولاً پس از 24 ساعت رفع می‌شود. درد معمولاً فقط در جلسات اولیه درمان ایجاد می‌شود. این حالت موقتی است و در اثر فعالیت سیستم دفاعی بدن امکان بروز التهاب خفیف وجود دارد.

جهت تسکین درد به چند جلسه لیزرتراپی نیاز است؟

در بسیاری از موارد پس از یک یا دو جلسه درد افراد تسکین پیدا می‌کند. معمولاً پزشکان درمان را با دو جلسه در هفته آغاز می‌کنند. مدت زمان تسکین درد به تدریج افزایش پیدا خواهد کرد و در نتیجه ایجاد فاصله بین جلسات درمانی امکان‌پذیر می‌شود. نتیجه درمان در هر شخصی متفاوت می‌باشد. امکان دارد برخی از افراد پس از دو جلسه بهبود قابلی توجهی را مشاهده کنند در حالی که ممکن است برخی از بیماران جهت تسکین بلندمدت درد به ده جلسه درمانی نیاز داشته باشند.