دردهای لگنی بعلت آسیب مفصل و استخوان لگن در مردان و زنان

درد لگنی مزمن، دردی است که در ناحیه زیرناف و بین لگن‌های شما ادامه یافته و حداقل شش ماه یا بیشتر برایتان مشکل ساز بوده است. علت درد لگنی مزمن می‌تواند چندگونه باشد. این درد می‌تواند نشانه‌ای از بیماری دیگر باشد یا به تنهایی یک بیماری را نشان دهد. اگر تشخیص داده شود که درد لگنی شما ناشی از یک مشکل پزشکی دیگر است، درمان آن مشکل ممکن است کافی باشد برای رفع درد شما.

با این حال، در بسیاری از موارد تعیین یک علت واحد برای درد لگنی مزمن ممکن نیست. در این صورت، هدف درمان اصلی کاهش درد و سایر علائم همراه با بهبود کیفیت زندگی شما است.

انواع دردهای لگنی

دانستن اینکه چه چیزی باعث درد می‌شود، می‌تواند به پزشک شما در تشخیص و انتخاب فعالیت، دارو یا جراحی مناسب برای بیماری‌تان کمک کند.

آدنومیوز

آدنومیوز زمانی رخ می‌دهد که بافت پوشاننده رحم که آندومتر نامیده می‌شود در داخل دیواره ماهیچه‌ای خود رحم یافت شود. این می‌تواند موجب انقباضات شدید در دوره قاعدگی همراه با خونریزی شدید و طولانی مدت شود.

برخی از خانم‌هایی که دچار آدنومیوز هستند، درد را در دوران قاعدگی، در حیت فعالیت جنسی یا با اجابت مزاج و دفع ادرار احساس می‌کنند. ممکن است درد احساسی مانند یک درد کمر یا درد منتشری به هر دو پا داشته باشد.

اندومتریوز

اندومترویوز زمانی رخ می‌دهد که بافت اندومتریال پوشاننده داخل رحم در خارج از رحم رشد می‌کند و به سایر ارگان‌ها یا ساختارهای بدن متصل می‌شود؛ مانند لوله‌های فالوپ یا تخمدان‌ها. این رشدهای غیرعادی کاشت های اندومتریال نامیده می‌شوند و همراه با بافت اسکار چسبنده هستند که می‌تواند باعث شود تا ارگان‌های داخلی به هم متصل شوند. به علاوه می‌تواند سبب التهاب بافت‌های اطراف شود.

اندومتریوز نیازی ندارد تا نواحی وسیعی از لگن را بپوشاند تا موجب درد شود؛ حتی کاشت های میکروسکوپیک می‌توانند سبب تیر کشیدن یا درد خنجری شود. درد ممکن است تنها حین قاعدگی یا در زمان‌های مشخصی حین سیکل قاعدگی رخ دهد. بسیاری از خانم‌های مبتلا به اندومتریوز، آدنومیوز نیز دارند.

فیبروئیدها

فیبروئیدها معمولاً توده‌ای از بفات خوش خیم و غیرسرطانی هستند که روی لایه‌های خارجی و داخای رحم رشد می‌کنند. اکثر فیبرویدها موجب درد لگنی نمی‌شوند؛ مگر اینکه بزرگ باشند و به سایر ارگان‌ها یا اعصاب فشار وارد کنند.

در بعضی از خانم‌ها فیبروئیدها موجب ناراحتی یا درد بین قاعدگی‌ها می‌شوند؛ مثل حین قاعدگی، ادرار کردن، اجابت مزاج با فعالیت جنسی. این بیماری نیز می‌تواند منجر به قاعدگی‌های سنگین یا خونریزی غیرطبیعی از واژن شود.

سیستیت بینابینی

سیستیت بینابینی یک بیماری مزمن مثانه است که موجب تکرر ادرار و درد خفیف تا متوسط در مثامه و نواحی اطراف آن می‌شود. این بیماری می‌تواند موجب درد در حین فعالیت جنسی یا ادرار کردن، احساس اضطرار برای دفع ادرار و فشار و حساسین در لگن شود. علائم ممکن است با یک عفونت مجاری ادراری اشتباه گرفته شوند و بسته به رژیم می‌توانند متفاوت باشند.

کیست‌های تخمدانی

کیست‌های تخمدانی، کیسه‌هایی مملو از مایع یا سایر توده‌های خوشم خیم(غیر سرطانی) هستند که می‌توانند درون یا روی تخمدان‌ها تشکیل شوند. آن‌ها ممکن است موجب درد در لگن شوند؛ بخصوص اگر موجب خونریزی یا پارگی یا درد کمر شوند. درد ممکن است بصورت ناگهانی یا ادامه دار باشد؛ ممکن است بصورت یک درد مبهم یا فشار مداوم حس شود زیرا کیست به یک ارگان لگنی دیگر مانند مثانه، فشار وارد می‌آورد. فعالیت کردن، دفع ادرار، فعالیت جنسی یا قاعدگی می‌تواند این درد را بدتر کند.

برخی از کیست‌های تخمدانی بدون درمان از بین می‌روند؛ اما برخی ممکن است نیاز به جراحی داشته باشند؛ بخصوص آنهایی که مربوط به اندومتریوز یا سایر بیماری‌ها هستند. کیست‌های تخمدانی بزرگ ممکن است موجب چرخش تخمدان و قطع شدن جریان خون آن شود که احتمالاً برای حفظ تخمدان نیاز به جراحی اورژانسی دارند.

سندروم احتقان لگن

سندروم احتقان لگن در نتیجه واریس لگنی ایجاد می‌شود که وریدهایی در لگن هستند که درست مانند وریدهایی که در پا ظاهر می‌شوند، بصورت غیر عادی بزرگ شده‌اند. واریس در وریدهای تخمدانی، عروق عمقی لگن یا گاهی اوقات در هردو شروع می‌شود. علت این بزرگی همیشه مشخص نیست؛ اما با بارداری‌های پیشین، جراحی لگن و درمان جایگزینی با استروژن، ارتباط دارد.

بیماری التهابی لگن

بیماری التهابی لگن که گاهی اوقات به آن PID نیز می گویند، عفونتی پیچیده است که ارگان‌های تناسلی یک خانم شامل سرویکس، رحم، لوله‌های فالوپ و تخمدان‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. گاهی اوقات این بیماری در نتیجه یک عفونت منتقله درمان نشده از طریق جنسی مثل کلامیدیا ایجاد می‌شود. بدون درمان، بیماری التهابی لگن می‌تواند موجب زخم شدن برگشت ناپذیر ارگان‌های لگنی شود و موجب ناباروری گردد.

افتادگی ارگان لگنی

افتادگی ارگان لگنی زمانی اتفاق می افتد که لیگامان ها و عضلات حمایت کننده ارگان‌های داخل لگن ضعیف شوند یا کشیده شوند. این اتفاق می‌تواند موجب افتادگی یا بیرون زدگی مثانه، روده، راست روده، مجاری ادراری، رحم یا واژن شود. بیش از یک ارگان می‌تواند در آن واحد افتادگی داشته باشند.

این افتادگی می‌تواند در اثر زایمان، ژنتیک یا فشار مزمن به لگن در حرکات لگن در یبوست و سایر علل باشد.

سایر علت‌ها

سایر علل درد لگنی می‌توانند شامل سندروم روده تحریک پذیر، بیماری‌های روده بزرگ که می‌توانند موجب انقباضات و نفخ شوند یا ولوودینیا که یک درد متناوب یا مداوم در مدخل واژن و نواحی اطراف آن است، باشد.

علائم درد لگنی

زمانی که از شما می‌خواهند محل دردتان را مشخص کنید، ممکن است بجای اینکه دستتان را تنها در یک نقطه بگذارید، آنرا در تمامی ناحیه لگنتان حرکت دهید. ممکن است درد لگن خود را از طریق یک یا بیشتر از راه‌ها زیر توصیف کنید:

• درد شدید و ثابت
• دردی که می‌آید و می‌رود(متناوب)
• درد مبهم
• دردهای تیز و انقباض
• فشار یا سنگینی در عمق لگنتان

علاوه بر این موارد، ممکن است موارد زیر را تجربه کنید:

• درد در حین رابطه جنسی
• درد در حین اجابت مزاج یا دفع ادرار
• درد در زمانی که برای مدتی طولانی نشسته‌اید

ممکن است راحساس ناراحتی شما پس از ایستادن برای مدتی طولانی شدید شود و ممکن است با زمانی که دراز می‌کشید، فروکش کند. درد ممکن است خفیف و آزاردهنده باشد یا ممکن است به حدی شدید باشد که نتوانید کار کنید، بخوابید و فعالیت کنید.

تشخیص درد لگنی

اغلب یافتن علت درد مزمن لگنی شما شامل پروسه‌ای از حذف می‌شود؛ زیوا اختلالات مختلف بسیاری می‌توانند سبب درد لگن شوند.

پزشک علاوه بر مطرح کردن سؤالات جزئی راجع به دردتان، تاریخچه سلامت شخصی شما و خانواده‌تان، ممکت است از شما بخواهد تا یادداشت‌هایی از دردتان و علائم آن نگه دارید.

آزمایش‌ها یا تست‌هایی که پزشک‌ها ممکن است پیشنهاد دهند، شامل موارد زیر هستند:

• آزمایش لگن. این کار می‌تواند علائم عفونت، توده غیرعادی یا سفتی عضلات کف لگن را نشان دهد. پزشک شما به دنبال نواحی حساس به لمس خواهد بود. در صورتی که در حین این آزمایش احساس ناراحتی داشتید، بخصوص اگر درد مشابه به آن دردی بود که تجربه می‌کردید، به پزشکتان را در جریان بگذارید.
• تست‌های آزمایشگاهی: در حین آزمایش لگن، ممکن است پزشک شما به آزمایشگاه دستور دهد تا نمونه را از نظر عفونت‌هایی مانند کلامیدیا یا سوزاک چک کنند. به علاوه ممکن است پزشک شما تست خونی برای بررسی میزان سلول‌های خونی و آنالیز ادراری برای بررسی عفونت مجاری ادراری، درخواست کند.
• اولتراسوند. این تست از امواج صوتی با فرکانس بالا استفاده می‌کند تا تصویری دقیق از ساختارهای درون بدن شما ایجاد کنند. این روش بخصوص برای کشف توده یا کیست‌های تخمدان‌ها، رحم یا لوله‌های فالوپ مفید است.
• سایر تست‌های تصویری: ممکن است پزشک شما اشعه ایکس شکمی، اسکن توموگرافی کامپیوتری شده (CT scan) عکس برداری مغناطیسی رزونانس را توصیه کند تا با یافتن توده یا ساختار غیرطبیعی کمک کند.
• لاپاروسکوپی. حین عمل جراحی، پزشک شما یک برش کوچک در شکم ایجاد می‌کند و یک لوله باریک متصل به یک یک دوربین کوچک(لاپاروسکوپ) را وارد آن می‌کند. لاپاورسکوپ به پزشک اجازه می‌دهد تا ارگان‌های لگنی شما را ببیند و به دنبال بافت غیرطبیعی یا نشانه‌هایی از عوفنت باشد. این روش بخصوص برای کشف اندومتریوز و بیماری التهابی مزمن لگن مفید است.

درمان درد لگن

هدف از درمان کاهش علائم و بهبود کیفیت زندگی است.

اگر پزشک شما یک علت خاص را مدنظر داشته باشد، درمان نیز بر آن علت متمرکز خواهد بود. اگرچه درصورتی که علت قابل تشخیص نباشد، درمان بر مدیریت درد و سایر علائم شما متمرکز خواهد بود. برای بسیاری از خانم‌ها، رویکرد معمول شامب ترکیبی از درمان‌هاست.

داروهای درد لگنی

بسته به علت، ممکن است پزشک تعدادی از داروها را برای درمان بیماری شما پیشنهاد دهد؛ مثل:

• مسکن‌ها. داروهای بدون نیاز به نسخه مانند آسپرین، ایبوپروفن(ادویل، متورین IBو سایرین) یا استامینوفن (تینلول، سایرین) ممکن است برای درد لگنی شما تسکین نسبی ایجاد کنند. گاهی اوقات ممکن است نیاز به داروهای تجویزی مسکن باشد. اگرچه درمان درد به تنهای به ندرت می‌تواند مشکل درد مزمن را حل کند.
• درمات هورمونی. بعضی از خانم‌ها حس می‌کنند روزهایی که درد لگنی دارند ممکن است با یک فاز خاص از چرخه قاعدگی‌شان و تغییرات هورمونی که تخمک گذاری و قاعدگی را کنترل می‌کنند، مصادف شده باشد. در این صورت داروهای ضدبارداری یا سایر داروهای هورمونی ممکن اس موجب تسکین درد لگنی شوند.
• آنتی بیوتیک ها. در صورتی که عفونت منبع درد باشد، ممکن است پزشک شما آنتی بیوتیک تجویز کند.
• ضدافسردگی‌ها. بعضی از انواع ضدافسردگی‌ها می‌توانند برای درد مزمن مفید باشند. به نظر می‌رسد که ضدافسردگی‌های سه حلقه‌ای مثل آمی تریپتیلین، نورتریپتیلین (پاملرو) و سایر داروها، علاوه بر اثرات ضدافسردگی، خاصین مسکنی نیز دارند. آن‌ها ممکن است به بهبود درد حتی در خانم‌هایی که افسردگی ندارند نیز کمک کند.

درمان فیزیکی درد لگنی

پزشک می‌تواند داروها یا روش‌های خاصی را به عنوان بخشی از درمان درد لگنی مزمن شما پیشنهاد کند که شامل موارد زیر می‌شوند:

• فعالیت‌های کششی، ماساژ و سایر تکنیک‌های ریلکس کردن ممکن است درد مزمن لگن شما را کاهش درد. متخصص طب فیزیک شما را با این درمان‌ها ارزیابی می‌کند و به شما کمک می‌کند تا استراتژی‌های مقابله با این درد را به کار ببرید. گاهی اوقات متخصص طب فیزیک با استفاد از یک ابزار پزشکی به نام محرک عصبی الکتریکی پوستی (TENS) نقاط خاصی از درد شما را تحریک می‌کند. TENS پیام‌های عصبی را به مسیرهای عصبی نزدیک انتقال می‌دهد. به علاوه متخصصین طب فیزیک ممکن است از یک روش روانشناسی به نام بیوفیدبک استفاده می‌کنند که به شما کمک می‌کند تا نواحی از عضلات تنگ را شناسایی کنید تا بتوانید یاد بگیرید چگونه آنها را آرام کنید.
• تحریک عصبی(تحریک طناب نخاعی). این درمان شامل کارگذاری یک دستگاه و مسدود کردن مسیر عصبی می‌شود؛ بنابراین سیگنال درد نمی‌تواند به مغز برسد. این کار بسته به علت درد شما می‌تواند مفید باشد.
• تزریق به نقطه تحریک. اگر شما نقاط خاصی که در آن احساس درد می‌کنید را پیدا کند، می‌توانید داروهای بی حسی به آن نقاط دردناک تزریق کنید(نقاط تحریک). دارو معمولاً اثرات طولانی مدت بی حسی موضعی دارد که می‌تواند درد را سرکوب کند و احساس ناراحتی را از بین ببرد.
• روان درمانی. اگر درد شما ناشی از افسردگی، سو استفاده جنسی، اختلال شخصیتی، یک ازدواج شکست خورده یا یک بحران خانوادگی باشد، می‌توانید از کمک یک روان پزشک یا روان شناس بهره ببرید. روش‌های مختلفی از روان درمانی وجود دارند مانند درمان شناختی رفتاری و بیوفیدبک. روان درمانی بدون توجه به علت زمینه درد شما، می‌تواند به شما در بکارگیری روش‌های مقابله با درد کمک کند.
• طب سوزنی. در حین درمان با طب سوزنی، پزشک در نقاطی دقیق، سوزن‌های باریکی به نقاط دقیقی از بدن شما وارد می‌کند. تسکین درد ممکن است ناشی از مهار شد اندورفین‌ها باشد که مسکن‌های طبیعی بدن شما هستند؛ اما این تنها یکی از چند تئوری مطرح درباره نحوه کار کردن طب سوزنی است. طب سوزنی به صورت کلی درمانی باخطر پایین در نظر گرفته می‌شود.

جراحی ‌‌

جهت اصلاح مشکل زمینه‌ای که موجب درد مزمن لگن شده است، پزشک شما می‌تواند روش‌های جراحی مانند موارد زیر را توصیه کند:

• جراحی لاپاراسکوپک. در صورتی که اندومتریوز داشته پاشید، پزشک‌ها می‌توانند چسبندگی‌ها یا بافت اندومتریال را با استفاده از جراحی لاپاراسکوپیک از بین ببرند. حین جراحی لاپاراسکوپکی، جراح شما یک ابزار باریک به نام لاپاراسکوپ را از طریق یک برش کوچک که در ناف شما ایجاد می‌کند، وارد می‌کند و ابزارهایی را از طریق یک یا چند برش کوچک وارد می‌کند تا بافت اندومتریال را بردارد.
• هیسترکتومی. در موارد پیچیده نادر، پزشک شما ممکن است برداشتن رحمتان (هیسترکتومی)، لوله فالوپ (سالپینژکتومی) یا تخمدان‌ها(اووفورکتومی) را به شما پیشنهاد دهد. در این روش عواقب سلامتی مهمی وجود دارد. پزشک قبل از پیشنهاد این گزینه، با شما راجع به مزایا و خطرهای این روش همراه با جزئیات گفت و گو خواهد کرد.