عوارض بعد از عمل جراحی باز دیسک کمر و ستون فقرات

عوارض جراحی دیسک کمر پس از جراحی باز دیسک کمر به عنوان سندرم جراحی ناموفق معروف است. این نوع اصلاح در مواردی استفاده می‌شود که جراحی دیسک کمر به نتایج مورد انتظار نرسیده و درد بیمار تسکین پیدا نکرده است. همچنین، جراحی دیسک کمر ممکن است به عنوان ناموفق محسوب شود اگر عوارضی در حین جراحی یا پس از آن ایجاد شود و مشکلات بیشتری برای بیمار به وجود آید. برای بیمارانی که این نوع جراحی را انجام می‌دهند، انتظاراتی از جمله کاهش درد کمر، بازیابی دامنه حرکتی، انعطاف‌پذیری قبلی و ادامه فعالیت‌های روزمره را دارند. اما انجام چنین جراحی‌های تهاجمی در ناحیه ستون فقرات همیشه با نتایج مطلوب همراه نیست و ممکن است باعث تشدید درد و ناراحتی بیمار شود.

علل ایجاد عوارض

ناموفق بودن و عوارض جراحی دیسک کمر، اغلب بعد از جراحی‌های باز دیسک کمر رخ می‌دهد و می‌تواند ناشی از عوامل مختلفی باشد:

• یکی از شایع‌ترین علل ناموفق بودن جراحی باز کمر، استفاده از تکنیک‌های بسیار تهاجمی در جراحی است که آسیب زیادی به بافت‌های ستون فقرات می‌زنند. ایجاد برش‌های بزرگ و پاره کردن عضلات، ریسک خونریزی و از دست دادن خون زیاد، عفونت و تشکیل جای زخم و بافت‌های فیبروزی را بالا می‌برد که هر کدام از این موارد می‌تواند موجب بروز عوارض پس از جراحی شود.
• علت شایع دیگر که موجب بروز درد و دیگر عوارض پس از جراحی باز کم می‌شود، تشکیل بافت فیبروزی در جای زخم‌های جراحی است. زمانی که بدن در حال ترمیم و بازسازی زخم‌های ایجاد شده در پوست، بافت‌های همبند، تاندون‌ها و رباط‌ها است برای جوش دادن زخم‌ها، بافت اضافی تشکیل می‌شود. این بافت اضافی می‌تواند به کانال نخاعی فشار وارد کند و موجب گیرافتادگی شاخه‌های عصبی شود. از سوی دیگر در جراحی‌های فیوژن که دو مهره از ستون فقرات قرار است به هم متصل شوند، ممکن است بافت‌های فیبروزی مانع از جوش خوردن مهره‌ها به هم شوند.
• ممکن است شاخه‌ی عصبی که طی عمل جراحی، فشار از روی آن برداشته‌شده است، به خوبی بهبود پیدا نکند و همچنان بعد از جراحی نیز موجب درد و علائم دیگر شود.
• ممکن است بعد از عمل جراحی، رباط‌های ستون فقرات دچار عدم ثبات شوند و همچنین ممکن است بیرون‌زدگی دیسک، مجدداً رخ دهد.

عواملی که موجب می‌شوند ریسک بروز عوارض جراحی دیسک کمر بالاتر برود، عبارتند از:

• تشکیل بافت فیبروزی در جای زخم
• باقی ماندن استخوان یا تکه‌های دیسک که بر روی عصب فشار می‌آورند
• آسیب به شاخه‌های عصبی
• عدم تشخیص صحیح مشکل بیمار
• عدم انجام درمان به نحو مناسب
• انجام جراحی در محل نادرست از ستون فقرات
• عدم جوش خوردن مهره‌ها به هم (در جراحی فیوژن)

عوارض جراحی دیسک کمر

سندرم جراحی ناموفق دیسک کمر، یک اصطلاح عمومی است و در واقع به مجموعه علائمی گفته می‌شود که بعد از جراحی باز و تهاجمی ستون فقرات بروز می‌کنند. این علائم می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

• درد مداوم در محل انجام جراحی
• ایجاد درد کمر جدید در ناحیه‌ای که قبلاً دردناک نبوده است.
• بهبودی بسیار طولانی یا عدم بهبودی پس از جراحی
• عدم توانایی حرکت دادن ستون فقرات
• خشکی و گرفتگی کمر
• گزگز و بی‌حسی دست و پاها یا درد منتشر شونده از ستون فقرات به دست و پا
• بی‌ثباتی مفاصل ستون فقرات
• ضعف عضلانی
• افسردگی و اضطراب بیمار
• اختلالات خواب
• وابستگی به داروهای مسکن
• درد ناشی از تشکیل بافت فیبروزی در جای زخم جراحی

درمان

برخی از روش‌های درمانی پرکاربرد برای برطرف کردن علائم و عوارض ناشی از جراحی ناموفق دیسک کمر، در ادامه آورده شده‌اند:

درمان دارویی

هر یک از بیماران به نحو متفاوتی به درمان‌های دارویی پاسخ می‌دهند و بنابراین ممکن است پزشک برنامه‌های دارویی مختلفی با استفاده از داروها و دوزهای مختلف را برای شما تجویز کند تا بتواند نوع دارویی که برای شما بهترین اثر را دارد تجویز کند. برای مثال داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوبروفن، ناپروکسن و آسپرین می‌توانند در کاهش درد شما بسیار مؤثر باشند تا جایی که شما بتوانید برنامه‌ی فیزیوتراپی و ورزش‌درمانی را آغاز کنید. هدف نهایی از دارودرمانی این است که درویی برای بیمار تجویز شود که بیشترین میزان تسکین درد را با کمترین دوز ممکن داشته باشد.

کمپرس سرد و گرم

استفاده از کمپرس سرد و گرم، یک روش ساده درمانی است که در هر شرایطی و محیطی می‌توان از آن استفاده کرد و به شما کمک می‌کند تا کمتر درد احساس کنید. با این حال، تسکین درد به موقتی است و به همین دلیل، این روش درمانی به عنوان یک روش کمکی و مکمل در کنار درمان‌های دیگر به کار می‌رود.

فیزیوتراپی

متخصصین ما می‌توانند با ارائه‌ی توضیحاتی مفید در مورد آناتومی و فیزیولوژی ستون فقرات، به بیماران آموزش دهند که نحوه‌ی صحیح قرارگیری بدن (در هنگام نشستن، ایستادن و انجام کارها) چگونه باید باشد. آن‌ها همچنین، تمرینات مفیدی برای کشش دادم و تقویت عضلات کمر شکم به شما آموزش می‌دهند. این عضلات از ستون فقرات پشتیبانی می‌کنند و برای کاهش فشار به ستون فقرات لازم است که این عضلات تقویت شوند. معمولاً برای کمک به بیمار در بازگشت تدریجی به کارهای روزمره و افزایش سطح فعالیت‌ها، یک برنامه‌ی فیزیوتراپی اختصاصی برای او تدوین می‌شود. به تدریج با قوی شدن عضلات کمر و شکم، از فشار وارد شده به ستون فقرات کاشته می‌شود و درد بیمار رفته‌رفته برطرف می‌شود.

درمان‌های کایروپراکتیک

در درمان دستی، از تکنیک‌های متعددی برای جااندازی ستون فقرات با دست استفاده می‌شود. هدف از انجام این درمان، قرارگرفتن ساختارهای ستون فقرات در راستای صحیح می‌باشد که این امر می‌تواند گاهی فشار را از روی شاخه‌های عصبی در ستون فقرات بردارد. برخی از متخصصین طب فیزیکی، درمان‌های دستی را به طور ترکیبی با سایر درمان‌های مؤثر مانند اولتراسوند، تحریک الکتریکی و دیاترمی (اعمال گرما از طریق جریان الکتریکی) انجام می‌دهند.

تزریق استروئید در فضای اپیدورال

متخصصین ما قبل از توصیه به انجام جراحی مجدد کمر برای درمان درد، انجام تزریق استروئید در ناحیه اپیدورال را تجویز می‌کنند. در این روش، داروهای مسکن و ضدالتهاب، مستقیماً در نواحی اطراف عصب‌های ملتهب تزریق می‌شوند. هرچند اولین تزریق انجام شده، نتایج بلندمدتی را به همراه دارد اما بیماران باید این موضوع را مدنظر قرار دهند که تأثیرات این تزریق در هر حال موقتی هستند و همچنین، تزریق‌های بعدی به تدریج نتایج کمتری را به دنبال خواهد داشت چرا که دارو به مرور زمان اثربخشی خود را از دست می‌دهد.

پزشک شما نیز، تعداد تزریقاتی که می‌توانید دریافت کنید را محدود می‌کند چرا که این داروها دارای عوارض جانبی احتمالی مانند سردرد، حالت تهوع، ضعف عضلانی، افزایش وزن، فشار خون و پوکی استخوان هستند.

تحریک الکتریکی عصب‌ها (TENS)

در مواردی که درد مداوم بیمار به روش‌های استاندارد کنترل درد، پاسخگو نیست استفاده از تکنیک تحریک الکتریکی عصب‌ها برای کنترل نورونهای انتقال‌دهنده‌ی عصبی، می‌تواند مفید باشد. دستگاه TENS دارای الکترودهایی است که ر.ی پوست بدن و در نزدیکی محل درد قرار می‌گیرند تا عصب‌ها را تحریک کنند. این دستگاه جریان ضعیفی تولید می‌کند که موجب احساس گزگز و سوزن‌سوزن شدن خفیفی در ناحیه موردنظر می‌شود. این جریان ضعیف با تحریک عصب‌ها باعث کاهش تحریک‌پذیری آن‌ها در برابر درد می‌شود و در نتیجه بیمار درد کمتری حس می‌کند.

درمان با لیزر سرد

لیزر سرد یا لیزر کم‌توان روشی مؤثر برای کاهش التهاب و بهبود روند ترمیم زخم است. درمان با لیزر سرد همچنین موجب جلوگیری از بروز عفونت شده و در کنترل درد بعد از جراحی ناموفق دیسک کمر مؤثر است.

ورزش و حرکات کششی

متخصصین ما می‌تواند یک برنامه‌ی ورزشی هدفمند و کم‌فشار مانند تمرینات مقاومتی برای بیماران تدوین کنند تا بدین طریق عضلاتی که از ستون فقرات پشتیبانی می‌کنند، تقویت شوند. انجام هرگونه فعالیت فیزیکی به بیمار کمک می‌کند که وزن خود را در محدوده‌ی مناسب حفظ کند که این موضوع نیز به نوبه‌ی خود در کاهش فشار وارد شده به ستون فقرات و تسکین درد کمر، تأثیر زیادی دارد.

مشاوره روانپزشکی

مقابله‌ی طولانی‌مدت و مداوم با دردمی تواند بیمار را تحت فشار روانی زیادی قرار دهد. انجام مشاوره‌های روانپزشکی می‌تواند در کاهش استرس و اضطراب بیمار مؤثر باشد و به بیمار بیاموزد که به نحو دیگری درباره‌ی  مشکل درد فکر کند. این موضوع موجب می‌شود که حواس بیمار از درد منحرف شود و در نتیجه تحریک‌پذیری و حساسیت بیمار نسبت به درد کاهش پیدا کند.