فرق دیسک گردن با آرتروز گردن (بیرون زدگی ماده عضروفی یا ساییدگی)

آسیب دیسک و آرتروز ستون فقرات از رایج‌ترین علل گردن درد می‌باشند. اما از فرق بین دیسک و آرتروز را تشخیص دهیم؟ در دیسک گردن، ماده غضروفی ژله مانند بین مهره های گردن از جای خود خارج شده و به سمت جلو می‌آیند و باعث ایجاد فشار روی اعصاب گردن می‌شوند. فاکتورهای زیادی چون افزایش سن، عوامل وراثتی و آسیب جدی به دیسک می‌تواند باعث این عارضه شود. اما در آرتروز، غضروف‌های گردن دچار ساییدگی و فرسایش می‌شوند. آرتروز گردن معمولا با خشکی مفصل همراه است. تشخیص این دو عارضه از یکدیگر کار آسانی نیست. متخصصین ستون فقرات و یا طب فیزیکی معمولا از طریق معاینه و اشعه ایکس ستون فقرات گردنی، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی از گردن (MRI) و تست الکترومیوگرام / نوار عصب و عضله فرق دیسک و آرتروز گردن را تشخیص می‌دهند و سپس درمان مناسب را برای بیمار توصیه می‌کنند. به‌طور کلی داروهای ضد درد و التهاب، فیزیوتراپی، تراکشن گردن و در آخر جراحی گزینه‌های درمانی برای انواع آسیب‌های گردن و ستون فقرات می‌باشند. در بسیاری از موارد نیز، استفاده از گردن‌بند های طبی برای مدت زمان مشخصی برای بیمار مناسب است.

فرق دیسک گردن با آرتروز گردن چیست؟ 

آیا دیسک گردن با آرتروز فرق دارد؟ علت آرتروز و یا دیسک گردن چیست؟ در این قسمت برای درک بهتر و تشخیص تفاوت بین این دو به توضیح هر یک از آن‌ها می پردازیم.:

آرتروز گردن 

اسپوندیلوزیس گردنی یکی از اختلالات شایع مرتبط با فرآیند پیری است که در ناحیه گردن اتفاق می‌افتد. این اختلال به عنوان آرتروز گردن یا استئوآرتریت گردنی نیز شناخته می‌شود. با پیشرفت سن، دیسک‌های بین مهره‌های گردن به تدریج شروع به تخریب و تحلیل رفتگی می‌کنند و این باعث آسیب دیدگی در این ساختارها می‌شود. مایعی که بین دیسک‌های مهره‌های گردن وجود دارد، کاهش می‌یابد و این باعث استحکام بیشتر ستون فقرات می‌شود و بیمار درد گردن تجربه می‌کند. این اختلال باعث تغییرات در استخوان‌ها، دیسک‌ها و مفاصل ستون فقرات گردنی می‌شود. به دلیل خشک شدن مایع بین دیسک و تحلیل رفتگی آن و غضروف اطراف دیسک، زائده‌های استخوانی در این ناحیه شروع به رشد می‌کنند که به آنها استئوفیت گفته می‌شود و معمولاً باعث تضییق مسیر خروج اعصاب نخاعی می‌شوند و به اختلالی که تنگی ستون فقرات گردنی نامیده می‌شود، منجر می‌شوند.

 دیسک گردن 

خم کردن و چرخاندن گردن فشار بسیار زیادی را به مهره و دیسک وارد می‌‌کند. دیسک وظیفه جذب ضربه را برعهده دارد و هنگامی که گردن به سمت جلو خم می‌شود دیسک بین مهره‌ها فشرده خواهد شد. افزایش فشار روی دیسک باعث بیرون زدگی آن به سمت جلو و تحت فشار قرار گرفتن ریشه اعصاب خواهد شد. آسیب دیدگی دیسک زمان به وجود می‌آید که حرکات گردن فشار بسیار زیادی را به دیسک وارد نماید. یکی از شایع ترین انواع آسیب دیدگی که در ناحیه گردن به وجود می‌آید بیرون زدگی دیسک گردن است که در این اختلال سطح دیسک به نحو نامطلوبی دچار آسیب دیدگی می‌‌شود که مایع درون دیسک به سمت بیرون هدایت خواهد شد. پارگی می‌تواند در هر یک از دیسک‌های ستون فقرات گردنی به وجود بیاید. در صورتی که پارگی دیسک در نزدیکی کانال نخاعی ایجاد شود به ریشه اعصاب نخاعی فشار وارد خواهد کرد. تحت فشار قرار گرفتن ریشه اعصاب ناشی از دیسک گردن می‌تواند باعث بروز درد و بی حسی و ضعف در مسیر اعصاب شود. دیسکی که دچار پارگی شده است به ترشح ماده شیمیایی می‌پردازد که باعث ملتهب شدن ریشه اعصاب و بروز علائم و نشانه‌های دیسک گردن به ویژه در خواهد شد.

درمان دیسک یا آرتروز گردن

پس از تشخیص و مطمئن شدن علت درد ( آرتروز یا دیسک گردن)، شروع درمان برای جلوگیری از بدتر شدن وضعیت ضروری است:

 دارو درمانی 

برای تسکین درد ستون فقرات، مصرف داروهای ضد التهابی و مسکن، همچنین داروهای شل کننده عضلانی توصیه می‌شود. اغلب یک دارو به تنهایی تأثیر چندانی ندارد و ممکن است نیاز به ترکیب چندین دارو داشته باشد. برخی از داروها نیازی به نسخه پزشک ندارند و می‌توانید آنها را به راحتی تهیه کنید، مانند ایبوپروفن، ناپروکسن، آسپرین و تیلنول. اما برای داروهای مسکن قوی‌تر و شل کننده عضلانی، نیاز به دستور پزشک دارید. این داروها به طور موقت علائم بیمار را تسکین می‌دهند تا زمانی که پزشک بتواند علت بدشکلی آناتومیکی و مکانیکی ستون فقرات را تشخیص داده و برای اصلاح آن مراقبت کند. بروز عوارض جانبی یا خطرات استفاده بلندمدت از این داروها رایج است.

فیزیوتراپی آرتروز یا دیسک گردن

فیزیوتراپی یکی از روش‌های درمانی تخصصی است که پزشک با هدف تسکین درد گردن از آن استفاده می‌‌کند و در این روش از نیروهای مکانیکی بهره گرفته می‌شود تا امکان بهبود مشکل بیمار فراهم گردد. متخصص فیزیوتراپی از روش‌های درمانی متعددی استفاده می‌‌کند و پس از ارزیابی شرایط گردن بیمار و مشکلات او فرایند درمان را آغاز خواهد کرد. متخصص فیزیوتراپی بر اساس توصیه پزشکی که بیمار را ارجاع داده است و نتایج حاصل از آزمایشات تشخیصی از روش‌های درمانی منفعل و غیر منفعل برای بهبود مشکل بیمار استفاده خواهد کرد. انجام دادن تمرینات ورزشی مخصوص انعطاف پذیری، افزایش حجم عضله، قدرت و پایداری دامنه حرکات گردن توصیه می‌شود. سایر روش‌های مورد نیاز برای کنترل درد بیمار عبارتند از درمان دستی، تحریک الکتریکی، استفاده از کمپرس سرد و گرم، تراکشن و التراسوند تراپی. معمولا بیمار به چند جلسه مراجعه به متخصص فیزیوتراپی نیاز دارد تا نتایج خوبی را از درمان به دست بیاورد. برنامه ای که پزشک با توجه به مشکلات و نیازهای بیمار طراحی می‌کند علاوه بر بهبود او از بروز مشکلات بیشتر در آینده نیز جلوگیری خواهد کرد.

 انجام عمل جراحی 

در صورت موثر نبودن درمان فیزیوتراپی و دارو، تزریقات مفصلی و یا جراحی برای کاهش درد و بهبود وضعیت درد بیمار توصیه می‌‌شود:

• تزریق اپیدورال زمانی توصیه می‌‌شود که ریشه اعصاب و ساختارهای مجاور دچار التهاب شده اند. تزریق اپیدورال می‌تواند به تسکین درد گردن کمک کند اما به طور کلی تغییرات کافی را در ساختار گردن ایجاد نمی‌کند تا به طور دائمی در را برطرف نماید.
• بلاک مفاصل فاست زمانی انجام می‌‌شود که پزشک به تحلیل رفتگی مفاصلی که مهره‌ها را به یکدیگر متصل می‌‌کنند مشکوک شده باشد و تصور کند که علت بروز درد گردن می‌باشند. معمولاً پزشک ابتدا سعی می‌کند به کمک لیدوکائین به تشخیص دقیق بپردازد و در صورت موفقیت آمیز بودن این مرحله از روش‌های دیگر مانند بلاک به کمک رادیوفرکانسی استفاده خواهد کرد. بلاک راجع فرکانسی یک راه حل دائمی نیست اما در تعداد زیادی از بیماران نتایج بسیار خوبی را به وجود خواهد آورد.
• اقدامات نوروجراحی زمانی درخواست می‌‌شود که طناب نخاعی یا ریشه اعصاب دچار آسیب دیدگی شده است. در برخی شرایط خاص که روش‌های درمانی و مراقبتی تاثیری در بهبود بیمار نداشته است انجام عمل جراحی ضرورت خواهد یافت. پزشک پس از انجام معاینات بالینی می‌تواند به این نتیجه برسد که آیا بیمار به عمل جراحی نیاز دارد یا روش‌های مراقبتی به بهبود او کمک می‌نماید.

مراقبت‌های بیمار مبتلا به دیسک و آرتروز گردن

برخی از بایدها و نبایدهای ساده در جلوگیری از درد مزمن گردن به علت آسیب دیسک و یا ساییدگی مفصل گردن بسیار موثر است:

• سعی کنید همیشه حالت صحیح بدن خود را حفظ کنید و گردن شما در حالت خنثی قرار بگیرد زیرا در چنین شرایطی سر به طور مستقیم روی ستون فقرات قرار دارد.
• شانه‌های خود را به سمت پایین و عقب بکشید تا در حالت مناسبی قرار بگیرد. می‌توانید ساعت گوشی خود را کوک نمایید و هر ۴۵ دقیقه یک بار وضعیت بدن خود را بررسی کنید که در حالت مناسب قرار بگیرد.
• سعی کنید به کنترل استرس خود بپردازید زیرا استرس سطح بروز درد را افزایش خواهد داد و باعث گرفتگی عضلانی می‌شود.
• اگر به واسطه شغلی که دارید باید مدت طولانی پشت میز قرار بگیرید باید اطمینان حاصل نمایید که مانیتور کامپیوتر با سطح چشم شما در یک اتفاق را دارند و پاهای شما به طور صحیح روی زمین قرار گرفته است.
• از چرخاندن گردن خود و به عبارتی شکستن قولنج آن به منظور تسکین درد گردن خودداری نمایید زیرا در چنین حالتی ستون فقرات گردنی تحت فشار قرار می‌گیرد. بهتر است هر چند دقیقه یک بار گردن خود را به دو طرف کمی تکان دهید و حدود ۱۰ ثانیه در این حالت بمانید.
• هنگام مطالعه یا نگاه کردن به گوشی موبایل با صفحه کامپیوتر بیش از ۱۰ دقیقه گردن خود را به سمت پایین خم نکنید و سعی کنید گردن تان را صاف نگه دارید.
• در صورتی که درد گردن شما پس از دو هفته بهبود پیدا نکرده است مراجعه به متخصص ضروری می‌باشد.