کیست مچ دست: تخلیه‌ی مایع درون کیست گانگلیون مچ دست

کیست‌های گانگلیون به طور عمومی در مفاصل و تاندون‌های دست، به ویژه در بالای مچ دست، شکل می‌گیرند. در بعضی موارد نادر، آنها ممکن است زیر مچ دست، در انتهای یا ابتدای مفصل انگشت نیز ظاهر شوند. این کیست‌ها به صورت گرد و معمولاً در هنگام لمس، می‌توانند نرم، سفت یا الاستیک به نظر برسند. آنها به ساختاری به نام پدیکل متصل می‌شوند که به مفصل متصل است، اما اغلب قابلیت حرکت روی ساختار مانند ساقه را دارند. رنگ پوست روی کیست‌های مچ دست معمولاً همانند رنگ پوست باقیمانده فرد است. این کیست‌ها اغلب اندازه‌ای کوچک دارند و معمولاً کمتر از ۳ سانتی‌متر هستند. آنها به طور ناگهانی ظاهر می‌شوند یا در طول چند ماه یا سال به آرامی رشد می‌کنند. مهم است بدانید که کیست‌های گانگلیون مچ دست از نوع سرطانی نیستند.

کیست‌های مچ دست به طور عمومی خوش‌خیم هستند و نیازی به درمان خاصی ندارند. آنها ممکن است در اندازه کم یا زیاد شوند و ممکن است در چند هفته یا ماه به طور کامل بینابین شوند. همچنین، ممکن است برای مدت زمان طولانی باقی بمانند. گاهی اوقات، کیست‌های گانگلیون مچ دست می‌توانند دردناک شوند یا اندازه‌شان به حدی بزرگ شود که در فعالیت‌ها مزاحمت ایجاد کنند. در این شرایط، ممکن است نیاز به درمان‌هایی مانند استفاده از آتل، داروها و یا آسپیراسیون (خالی کردن محتویات کیست) باشد.

چه عواملی باعث ایجاد کیست مچ دست می‌شود؟ 

کیست‌های مچ دست بسیار شایع هستند، اما در زنان بیشتر از مردان رخ می‌دهد. ممکن است در هر سنی به وجود آید، اما در کودکان نادر است و اغلب در افراد 20، 30 و 40 ساله دیده می‌شود.

علت دقیق کیست‌های مچ دست ناشناخته است، اگرچه به نظر می‌رسد ارتباطی بین آنها و تحریک مفصل یا تاندون وجود دارد.

علائم کیست مچ دست چیست؟

بسیاری از کیست‌های مچ دست به هیچ وجه علائمی ندارند. بعضی از آنها می‌توانند به اندازه کافی بزرگ شوند و ظاهری ناخوشایند داشته باشند، اما در غیر این صورت علائم دیگری ایجاد نمی‌کنند. برخی دیگر، ماهها و گاهی سالها هیچ علائمی ایجاد نمی‌کنند و ناگهان باعث ناراحتی می‌شوند یا دامنه حرکت فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهند.

اگر کیست مچ دست به اعصاب مچ دست فشار بیاورد، می‌تواند علائمی را ایجاد کند که شامل بی حسی، گزگز، گرفتگی خفیف و کاهش دامنه حرکت است. وقتی درد وجود دارد، معمولاً یک درد آزار دهنده است تا یک درد شدید و غیر قابل تحمل.

کیست‌های مچ دست چگونه تشخیص داده می‌شوند

پزشکان کیست مچ دست را بر اساس آنچه به نظر می‌رسد، اینکه آیا هنگام اعمال فشار حساس است و جایی که کیست به وجود آمده، آن را تشخیص می‌دهند. از آنجا که یک کیست گانگلیون مچ دست پر از مایع است، ممکن است پزشک از طریق آن نور کوچکی مانند چراغ قلم را نیز تابانده تا کیست گانگلیونی بودن آن را تأیید کند. اگر هنوز تشخیص قطعی نیست، ممکن است پزشک برای رد شرایط جدی پزشکی مانند آرتروز یا تومور استخوان، برای تأیید کیست توده، تست اولتراسوند و عکس برداری با اشعه ایکس انجام دهد.

در موارد دیگر، کیست‌های گانگلیون مچ دست به قدری کوچک هستند که باعث تورم نمی‌شوند که به پزشک کمک کند تا به درستی آن را تشخیص دهد. این کیست‌های دردناک که به گانگلیون‌های مخفی معروف، و اغلب پنهان هستند و برای کشف و تشخیص آنها نیاز به آزمایش‌های تصویربرداری است. در این حالت، پزشک ممکن است آزمایش تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) را تجویز کند. MRI با استفاده از آهنربا، امواج رادیویی و رایانه مجموعه ای از تصاویر بسیار واضح و دقیق از بخشی از بدن را تهیه می‌کند و وجود کیست‌های مخفی مچ دست را نشان می‌دهد.

کیست دست چگونه درمان می‌شود؟ 

با گذشت زمان، نیمی از کیست‌های گانگلیونی مچ دست خود به خود از بین می‌روند. به همین دلیل و از آنجا که کیست‌های گانگلیون با بیماری‌های جدی تر دیگری در ارتباط نیستند، ممکن است پزشک شما درمان را توصیه نکند. در عوض، اگر کیست هیچ گونه ناراحتی ایجاد نمی‌کند، پزشک شما ممکن است به با گذشت زمان روند بدترشدن کیست را به‌طور مداوم بررسی کند.

هنگامی که کیست‌های گانگلیونی باعث ناراحتی می‌شوند یا بر فعالیت و دامنه حرکت شما تأثیر می‌گذارند، چندین گزینه درمانی وجود دارد.

اسپلینت

یک روش موثر برای درمان کیست مچ دست، استفاده از اسپلینت (آتل) انگشتی یا مچی دست است. اسپلینت به شما کمک می‌کند تا با فعالیت بیشتر، ناحیه کیست تشدید نشود و تورم کاهش یابد (تورم در کیست‌های گانگلیونی غالباً با استفاده از مفصلی که روی آن تأثیر می‌گذارد، شدیدتر می‌شود).  این روش همچنین می‌تواند به راحتی در هنگام بررسی سایر گزینه‌های درمانی کمک کند.

همچنین ممکن است پزشک داروهای ضد التهابی مانند آسپرین یا ایبوپروفن را برای تسکین هرگونه درد و ناراحتی توصیه کند.

آسپیراسیون 

متداول ‌ترین روش درمانی غیر جراحی برای کیست‌های گانگلیون مچ دست، آسپیراسیون است که در آن سوراخی در کیست ایجاد شده و مایعات از داخل آن خارج می‌شود. این روش کل کیست را از بین نمی‌برد، فقط محتوای آن است. آسپیراسیون می‌تواند موجب تسکین فوری درد ناشی از کیست‌های گانگلیون شود. اما چون این روش کل کیست را از بین نمی‌برد، کیست‌های گانگلیونی اغلب برمی‌گردند.

چگونه فیزیوتراپی می‌تواند به درمان کیست‌های مچ دست کمک کند؟ 

بیشتر کیست‌ها در صورت عدم درمان به خودی خود برطرف می‌شوند. با این حال، اگر کیست دردناک باشد و فعالیت‌های روزمره را مختل کند، فیزیوتراپی نیز می‌تواند به بهبود درد و عملکرد دست شما کمک کند. فیزیوتراپی شامل:

• آموزش تغییر فعالیت‌ها و تمرینات است
• آموزش استفاده از دست در حالت خنثی در طول فعالیت‌های روزانه (مچ دست صاف نگه داشته می‌شود)
• یافتن عوامل تشدید کننده بالقوه
• استفاده از مچ بند
• در صورت لزوم درمان دستی و ماساژ
• لیزر، اولتراسوند ، طب سوزنی برای کمک به کاهش التهاب و درد
• تمریناتی با هدف عادی سازی حرکت دست و مچ

اگر روش‌های بالا موثر نبوده است، در صورت ادامه داشتن درد، ممکن است برای برداشتن کیست گانگلیون جراحی لازم باشد. فیزیوتراپی معمولاً بعد از انجام این روش نیز توصیه می‌شود تا به عادی شدن استفاده از مفصل آسیب دیده کمک کند. به عنوان مثال، اگر کیست از مچ برداشته شود، ممکن است پس از آن دست دچار خشکی یا سفتی مفصل شود. فیزیوتراپی می‌تواند با درمان دستی و ایجاد یک برنامه ورزشی مناسب در منزل به بهبود دامنه حرکت کمک کند. از مدالیته‌های فیزیوتراپی نیز می‌توان برای التهاب در ناحیه کیست استفاده کرد. ماساژ بافت اسکار همچنین می‌تواند برای جلوگیری از تجمع بافت زخم بیش از حد در اطراف محل برش انجام شود.

گانگلیونکتومی 

موثرترین روش درمانی برای کیست گانگلیون، به ویژه اگر مدام عود کند، جراحی برای برداشتن آن است. این جراحی که گانگلیونکتومی است، معمولاً به صورت سرپایی انجام می‌شود، به این معنی که بیمار روز جراحی به خانه می‌رود. گانگلیونکتومی بیشتر از سایر روش‌های درمانی موفقیت آمیز است زیرا کل کیست برداشته می‌شود. این امر احتمال رشد مجدد کیست را تا حد زیادی کاهش می‌دهد.

بعد از گانگلیونکتومی، با بهبود محل جراحی ممکن است تورم و حساسیت داشته باشید. بهبودی کامل از گانگلیونکتومی معمولاً دو تا شش هفته طول می‌کشد. بعد از جراحی، کادر پزشکی اطلاعاتی در مورد چگونگی تمایل به محل جراحی و نحوه کاهش خطر عفونت را برای شما توضیح می‌دهند. گانگلیونکتومی یک جراحی بسیار ایمن است و عوارض آن نادر است.

آیا احتمال بازگشت کیست مچ دست پس از درمان وجود دارد؟ 

وقتی کیست‌های گانگلیونی به طور کامل برداشته شوند، میزان عود (بازگشت) تا پنج درصد پایین است. با این وجود، این میزان وقتی کیست در قسمت زیرین مچ قرار دارد بیشتر است، که ممکن است برداشتن آن را دشوارتر کند.بهبودی کامل رایج است.